Nawigacja i wyszukiwanie

Nawigacja

Szukaj

PRZEDMOWA

Zgodnie z przyjętym przez Kolegium Redakcyjne długotermi­nowym planem wy­dawniczym w połowie października 2020 roku odda­jemy do rąk Państwa – na­szych czy­­tel­ni­ków – sześćdziesiąty piąty numer kwartalnika Towaroznaw­cze Pro­­ble­my Ja­ko­­ści (Polish Journal of Commodity Science). Wszystkie artykuły są publikowane w angielskiej wersji języko­wej, przy czym każdy artykuł zawiera ob­szerne streszczenie zarówno w języku polskim jak i angielskim. Streszczenia wszy­stkich prac opublikowanych na ła­­mach kwartal­nika w obydwu wersjach językowych do­stępne są rów­­nież na stro­nie interneto­wej naszego czasopisma pod następującym adre­sem: http://www.tpj.uni­wer­sytetradom.pl. Ponadto in­for­mujemy, że obecnie na stronie internetowej dostępne są w formule open-access pełne wersje wszystkich arty­kułów, które zostały opublikowane na łamach naszego czasopisma do roku 2019 włącznie.

Serię 8 artykułów obecnego wydania naszego czasopisma otwiera praca Szymu­siaka dotycząca neurozarządzania. W tym zakresie ostatnio znaczne postępy poczyniła neuronika. Zastosowania neuronauki w innych dziedzinach niż medycyna wydaje się znajdować się na etapie prenatalnym umożliwiając całkowitą rewizję rozumienia funkcjonowania człowieka i podejmowanych przez niego decyzji. Z punktu widzenia nauk społecznych, a zwłaszcza dyscypliny nauk o zarządzaniu i jakości ważne jest, aby sprawdzić, czy ten rodzaj wiedzy może być przydatny w rozwijaniu zarządzania i zrozumieniu reakcji ludzi. W artykule tym Autor traktuje neuronikę i związanie z nią współczesne neu­ro­zarządzanie jako nowe narzędzie do zarządzania zasobami ludzkimi. Ostatecznym celem tej nowej i szybko rozwijającej się dziedziny badań jest zrozumienie procesów behawioralnych i neuronalnych, za pomocą których ludzie ustalają komunikację i przekładają te zachowania na optymalne wybory. Wybory te dotyczą także postrzegania przez konsumentów ja­ko­ści wyrobów i usług oraz podejmowania przez nich decyzji zakupowych.

Kolejne dwie prace dotyczą zagadnienia jakości środowiska. W pierwszej z nich Wienskowski omawia zagadnienie zarządzania chemikaliami i związaną z nim konieczność ochrony jakości środowiska. Autor spogląda na ten problem z perspektywy instrumentów och­ronnych, ograniczających skutki zewnętrzne powodowane przez substancje che­miczne zawartych w spójnym pakiecie legislacyjnym znanym jako REACH. W pracy zwrócono uwagę, że wcze­śniej dostępne narzędzia nie obejmowały mechanizmu rynkowego, co oznaczało przeniesienie skutków obecności w środowisku toksycznych substancji chemicznych na stronę społeczną. Rozporządzenie REACH chroni nie tylko środowisko ale również zdrowie ludzkie poprzez zwrotny transfer kosztów prywatnych, czyli internalizację skutków zewnę­trznych wywołanych przez przemysł. Zdając sobie sprawę z negatywnego wpływu niektórych chemikaliów na środowisko i zdrowie ludzi, zdaniem Autora możliwe jest wykorzystanie elementów oceny cyklu życia (LCA) w europejskiej polityce wytwarzania i wprowadzania na rynek chemikaliów.

 Jakość stanowi bardzo ważny atrybut produktu. Coraz powszechniej występujące problemy spo­wo­dowane wzrostem zanieczyszczenia środowiska sprawiają, że obecnie istnieje pilna potrzeba zwrócenia uwagi na te zagadnienia również w odniesieniu do jakości produktów. W kolejnej pracy Witczak dokonała przeglądu lite­ratury przedmiotu z zakresu definiowania pojęcia jakości produktu przedstawiając zarówno zmiany w podejściu do samego zagadnienia, jak i jego ewolucję. Wskazano na potrzebę kompleksowego podejścia do definiowania pojęcia jakości produktów obejmującego również aspekty środowiskowe. Pokazano, że jakość jest po­jęciem interdyscyplinarnym i wielowymiarowym, które ulega przemianom wynikającym z dynamicznego rozwoju cywilizacyjnego i związanym z nim zmianom spo­łecznym.

Jeden z istotnych elementów procesu zarządzania jakością produktu jest ocena jego cyklu życia. Warunki, w jakich nowy produkt jest projektowany, produkowany, sprzedawany i poddawany recyklingowi, zmieniają się z czasem. Dlatego też wszystkie etapy cyklu życia produktu powinny być zarządzane w sposób ciągły. W kolejnym artykule Piotrowska-Kirschling i Brzeska omawiają zastosowanie materiałów poli­sacharydowych do oczyszczania wody zgodnie z zasadami zrównoważonego za­rzą­dzania środowiskowego. Obecnie stosowane są różnorodne materiały polimerowe, które pod koniec życia mogą zanieczyścić środowisko. Autorki zwracają uwagę, że jednocześnie materiały te mogą  zostać wykorzystane do jego oczy­sz­czania. W pracy wskazano, że różne tradycyjne układy polimerowe modyfikowa­ne polisacharydami mogą przyczynić się do ochrony jakości środowiska wod­nego poprzez wykorzystanie ich w procesach oczyszczania wody.

W kolejnej pracy Palki omawia zalety mleka koziego oraz wyniki badań własnych dotyczących jakości lodów wytworzonych w skali laboratoryjnej z mleka koziego poddanego i niepoddanego hydrolizie laktozy. Przedstawiono wyniki badań własnych dotyczące oceny organoleptycznej i fizykochemicznej wytworzonych lodów z mleka koziego, które wykazały ich wysoką jakość. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że lody wytworzone z mleka koziego poddanego hydrolizie laktozy były słodsze, mniej twarde i bardziej podatne na topnienie. Wykazano także, że oba rodzajów lodów z mleka koziego miały podobną puszystość. Autorka stwierdza, że lody wytworzone z mleka koziego mogą być ciekawą alternatywą dla lodów produkowanych z mleka krowiego.

W ostatnich latach zanotowano spadek w produkcji ziarna ka­kao­wego, co pociąga za sobą konieczność oceny jakości proszku kakaowego. W kolejnej pracy Śmiechowska i Żeglarska przedstawiają wyniki badań własnych dotyczące określenia zawartości łuski kakaowej (tzw. komórek kamiennych) w proszkach kakaowych znajdujących się na polskim rynku oraz pro­szku kakaowego pobranego bezpośrednio z ładowni statku dostarczającego ten surowiec do portu w Gdyni. Na podstawie przeprowadzonych badań laboratoryjnych stwierdzono, że zawartość ko­mórek kamiennych w badanych proszkach ka­kao­wych była zróżni­cowana i nie ko­relowała z wynikami sedymentacji, na którą prawdopodobnie wpły­nęły dodatkowe cechy produktu. Wstępne wyniki prezentowanych prac laboratoryjnych wska­zują, że badania dotyczące jakości proszku kakaowego powinny być kontynuowane, w określenia wpływu zawartości pozostałości łuski kakaowej na cechy sensoryczne produktów otrzymywanych z wykorzystaniem pro­sz­ku kakaowego, a przede wszy­stkim czekolady.

W kolejnej pracy Cichocka i Zieliński przedstawiają wyniki badań własnych dotyczących wpływu składu rozpuszczalnika stosowanego w procesie ekstrakcji suszonego korzenia łopianu (Arctium lappa L) na aktywność przeciwrodnikową ekstraktów o potencjalnym zastosowaniu w wyrobach kosmetycznych. Praca stano­wi przedstawia wyniki ba­dań empirycznych dotyczących wpływu czasu trwania ekstrakcji suszonego korzenia łopianu w układach wodno-alkoho­lowych oraz składu stosowanych ekstrahentów na wartości wyróżników jakościowych charakteryzujących aktywność przeciwrodnikową otrzymywanych ekstraktów. Stwierdzono, że w badanych układach zawierających wodne roztwory alkoholu etylowego mieszaniny zawierające około 48% etanolu okazały się bardziej efektywnymi ekstrahentami substancji czynnych o wła­ściwościach przeciwrodnikowych niż pojedyncze rozpuszczalniki.

W ostatniej pracy Zięba i współautorzy przedstawiają wyniki badań własnych dotyczących oceny wybranych wyróżników jakości płynnych szam­po­nów do włosów zawierających niejonowe surfaktanty zawierające ugrupowania cukrowe z gru­py alkilopoliglukozydów. Badano zgodność jakości tych szamponów z wytycznymi Cosmetic Organic Standards (COSMOS). W przygotowanych do badań szamponów zastosowano różne proporcje lauryloglukozydu oraz alkiloglukozydu otrzy­manego z alkoholi tłuszczonych wytworzonych na bazie oleju kokosowego. Doświadczalnie określono takie wyróż­niki jakości szamponów płynnych jak: lepkość dynamiczna, wskaźnik trwało­ści piany (WTP), zdol­ność emulgowania zabrudzeń tłuszczowych oraz ocena konsystencji (twardości i siły adhezji) szamponów. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że proporcje użytych surfaktantów cukrowych w istotny sposób wpły­wają na badane wyróżniki jakości. Szampony wytworzone przy wyższym udziale lauryloglukozydu charakteryzują się najwyższymi wartościami lepkości dy­namicznej. Je­d­nocześnie stwierdzono, że szampony wytworzone przy niższym udziale lauryloglukozydu wykazywały lepsze właściwości emulgujące.

Sześćdziesiąty piąty numer naszego kwartalnika zamyka stała rubryka „Infor­ma­cje TPJ”. Zamieszczono w niej informacje o towaroznawcach powołanych do pełnienia kierowniczych funkcji w polskich uczelniach w kadencji 2020-2024.

 

Życzę Państwu przyjemnej lektury.

 

 Redaktor TPJ

 Prof. dr hab. inż. Ryszard Zieliński

 

 

 

Dodatkowe informacje